Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Devlet Başkanları Zirvesi kapsamında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya geldi. Yaklaşık 1,5 saat süren, basına kapalı görüşme Ala Arça Devlet Konutu’nda gerçekleşti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kırgızistan dönüşü uçakta gazetecilere yaptığı değerlendirmede, Bişkek’te Erdoğan-Putin zirvesinin çok verimli geçtiğini ve samimi bir havada yapıldığını söyledi. Toplantıya Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile MİT Başkanı İbrahim Kalın da eşlik etti.
Erdoğan-Putin görüşmesinde hangi konular öne çıktı?
İkili görüşmenin gündeminde Rusya-Ukrayna savaşı, enerji iş birliği, ticaret ve turizm başlıkları yer aldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin bölgedeki çatışmaların barışçıl çözümünde rol üstlendiğini, Rusya-Ukrayna arasında bir an önce barış sürecinin başlaması gerektiğini belirtti.
Görüşmede ayrıca Akkuyu Nükleer Santrali ile yeni santral hamleleri de masaya yatırıldı. Erdoğan, görüşme öncesi yaptığı açıklamada “Akkuyu Nükleer Santrali açılınca yeni santraller için adım atacağız” mesajını vermişti.
Akkuyu ve enerji hattı: İki liderin ortak vurgusu
Putin, görüşmede Türkiye’nin Rusya için öncelikli ve imtiyazlı ticari ortak olduğunu söyledi. Akkuyu’nun ilk ünitesinin yıl sonuna kadar devreye gireceğini yineledi: “Siz Rus şirketi Rosatom’a talimat vermişsiniz, ilk ünitesi bu yılın sonuna kadar devreye girmeli diye. Bu yılın sonuna kadar ilk ünitesi devreye girecek.”
Erdoğan ise milyonlarca Rus turistin Türkiye’yi tercih ettiğine dikkat çekerek turizm, enerji ve yatırım alanlarındaki iş birliğinin derinleştiğini vurguladı. İki lider de ekonomik ilişkilerin kişisel katkılarla bu seviyeye geldiğini belirtti.
ŞİÖ mesajı: Çok yönlü dış politika ve 360 derecelik vizyon
Erdoğan, Şanghay İşbirliği Teşkilatı’nın 30 yıl önce “Şanghay Beşlisi” olarak kurulduğunu, bugün yaklaşık 30 ülke ve uluslararası kuruluşu barındıran en büyük bölgesel teşkilatlardan biri haline geldiğini söyledi. Türkiye’nin teşkilatla ilişkisinin çok yönlü dış politikanın yansıması olduğunu belirtti.
- Çin’den Orta Asya’ya, Rusya’dan Güney Asya’ya uzanan coğrafyada Türkiye için fırsatlar artıyor.
- Üyelik perspektifi bir bloku koparma ya da Batı’ya sırt çevirme olarak yorumlanmamalı.
- Hedef, 360 derecelik vizyonla Türkiye’nin ağırlığını artırmak.
Yunanistan’a adalar mesajı ve iç cephe vurgusu
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Yunanistan’a yönelik sert bir uyarıda bulundu: “Türkiye kimseye de haklarını çiğnetmez. Yunanistan yanlış yoldan dönmeli. Yunanistan adaları silahlandırmaktan vazgeçmeli.” Bu mesaj, Ege’deki egemenlik tartışmalarında Ankara’nın kırmızı çizgisini bir kez daha hatırlattı.
Erdoğan ayrıca “Büyük Türkiye Mutabakatı” vurgusu yaparak iç cepheyi güçlendireceklerini söyledi. Toplumsal bütünleşmeye hizmet etmeyen söylemlerin kaosa katkı sağladığını, farklılıklarla birlikte Türkiye paydasında kenetlenileceğini ifade etti.
Terörsüz Türkiye süreci: Hedef meselesi, takvim meselesi değil
Çerçeve yasanın Meclis’ten geçmesinin ardından gözler örgütün silah bırakma adımına çevrildi. Erdoğan, sürece ilişkin takvim vermekten kaçınarak şu çerçeveyi çizdi: “Terörsüz Türkiye sürecini bir takvim meselesinden öte bir hedef meselesi olarak görüyoruz.”
- Devletin bir yol haritası, planı ve takvimlendirmesi mevcut.
- Yasanın uygulanması için örgütün fiilen silah bırakması ve tasfiye olması gerekiyor.
- Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığındaki takip kurulu atılacak adımları planlıyor.
- Provokasyona açık süreçlerin çok uzamaması gerektiği vurgulandı.
Suriye’de YPG/SDG feshi: Takip mesaisi sürüyor
Suriye’de SDG/YPG’nin fesih kararını da değerlendiren Erdoğan, “Açıklanan karardan kardeş Suriye halkı adına doğrusu memnuniyet duydum. Alınan kararı ve entegrasyonun sağlanmasını olumlu değerlendiriyoruz” dedi. Kararın sahada uygulamasını Suriye tarafıyla birlikte takip ettiklerini, Suriye’nin bütün unsurlarıyla bir ve bütün olmasını en çok Türkiye’nin arzu ettiğini söyledi.
Erdoğan, sürecin sadece Türkiye ve Suriye için değil bütün bölge için yeni bir dönem açacağına inandığını belirterek “Terör defteri artık kapanmalı, silahın, şiddetin devri artık kapanmalı” ifadelerini kullandı.
Mekke İttifakı’nın İstanbul toplantısı: Sekreterya kuruluyor
İstanbul’da gerçekleştirilen Mekke İttifakı toplantısı, üç ülkenin dışişleri ve milli savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarını bir araya getirdi. Strateji, Siyaset ve Askeri Komitesi’nin ilk somut adımı olan toplantıda sekreteryanın kurulması, savunma sanayii iş birliği ile askeri eğitim ve standardizasyon konuları ele alındı.
Erdoğan, özellikle Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye dengesinin birçok aktörün ittifakı açıktan eleştirmesini zorlaştırdığını söyledi. İttifakın bölgede istikrar ve güvenlik için kurulduğunu, yola kardeşlerle birlikte güçlenerek devam edeceklerini belirtti.
Sonraki adım: Takip kurulu sahada, Putin hattı açık
Bişkek’te Erdoğan-Putin zirvesi, Türkiye’nin ŞİÖ vizyonu ve Akkuyu başta olmak üzere enerji gündemi açısından yeni bir sayfa açtı. Önümüzdeki süreçte Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz başkanlığındaki takip kurulunun sahada atacağı adımlar, terörsüz Türkiye sürecinin seyrini belirleyecek. Rusya hattında ise barış arayışı ve yeni santral hamleleri masadaki başlıca başlıklar olmaya devam edecek.
Yorum Yapın