Başakşehir’de istinat duvarı çöktü: Bir işçi hayatını kaybetti

İstanbul Başakşehir’de bir inşaat sahasında yapımı süren istinat duvarı, toprak kaymasıyla birlikte çöktü. Göçük altında kalan üç işçiden biri yaşamını yitirdi, iki işçi ise yaralı olarak toprak altından çıkarıldı.

Olay, Şamlar Mahallesi sınırları içindeki şantiye alanında meydana geldi. İhbarın ardından bölgeye itfaiye, polis, sağlık ve arama-kurtarma ekipleri sevk edildi. Çalışmalar sonucunda 23 yaşındaki Tolga Yağşı ile kimliği henüz belirlenemeyen bir işçi göçükten sağ çıkarıldı; aynı şantiyede çalışan 25 yaşındaki Ferdi Yağşı’nın ise hayatını kaybettiği bildirildi.

Şamlar Mahallesi’ndeki kaza nasıl gelişti?

İstinat duvarının inşası sırasında zemin hareket etti. Duvarın arkasındaki dolgu toprağı, henüz tespit edilemeyen bir nedenle kayarak şantiye alanına doğru aktı.

Kayma sırasında üç işçi toprak kütlesinin altında kaldı. Çevredeki çalışanların ihbarıyla kısa sürede olay yerine ulaşan ekipler, kurtarma çalışması başlattı. İlk müdahale sonucunda iki işçi hastaneye sevk edildi; üçüncü işçinin ise kurtarılamadığı öğrenildi.

İstinat duvarı nedir, hangi riskleri taşır?

İstinat duvarları, eğimli arazilerde zemin veya dolgu toprağını tutarak kayma riskini azaltmak için inşa edilen mühendislik yapılarıdır. Genellikle betonarme, taş veya geogrid donatılı sistemlerle uygulanır.

Bu yapıların inşası sırasında karşılaşılan başlıca riskler şöyle özetlenebilir:

• Zemin etüdünün yetersiz yapılması
• Yağış veya yeraltı suyunun zemini yumuşatması
• İnşaat sırası veya malzeme seçiminin projeye aykırı uygulanması
• Kalıp sökümü veya geri dolgu zamanlamasının erken yapılması
• Bitişik parsellerde yapılan kazıların dengeyi bozması

Şantiyede toprak kaymasına karşı uygulanan temel kriterler

Şantiyelerde toprak kayması riskini azaltmak için proje aşamasından uygulamaya uzanan bir dizi kontrol noktası bulunur. Bu kriterler, ihale dosyasından saha denetimine kadar her adımda takip edilir.

1. Zemin etüdü: İnşaat öncesi sondaj ve laboratuvar deneyleri ile zeminin taşıma kapasitesi belirlenir.
2. Proje kontrolü: İstinat duvarı boyutları, donatı düzeni ve drenaj sistemi onaylı statik projeye uygun olmalıdır.
3. Drenaj: Duvar arkasında biriken suyun uzaklaştırılması için barbakan veya drenaj boruları çalışır durumda olmalıdır.
4. Geri dolgu: Dolgu malzemesi, dane çapı ve sıkıştırma oranı projedeki teknik şartnameye göre uygulanmalıdır.
5. Saha denetimi: Yapı denetim kuruluşu tarafından kritik aşamalarda (kalıp, demir, beton dökümü, dolgu) yerinde kontrol yapılmalıdır.
6. İş güvenliği: Kazı çevresinde koruma perdeleri, uyarı levhaları ve kişisel koruyucu donanım eksiksiz sağlanmalıdır.

Olay sonrası süreç nasıl ilerliyor?

Şantiyede yaşanan göçüğün ardından kurtarma ekipleri, güvenlik gerekçesiyle bölgeden uzaklaştırılmayan personelin gözetiminde çalışma yürüttü. Yaralı işçiler sağlık ekiplerine teslim edilirken, yaşamını yitiren işçinin cenazesi, cumhuriyet savcısının olay yerindeki incelemesinin ardından Adli Tıp Kurumu’na gönderildi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, kazaya ilişkin soruşturma başlattı. Şantiye alanında bilirkişi heyetinin inceleme yapması, istinat duvarı projesinin, zemin etüdünün ve yapı denetim kayıtlarının mercek altına alınması bekleniyor.

Sık yapılan hatalar ve merak edilen noktalar

İstinat duvarı kazalarının büyük bölümü, “birkaç gün daha dayanır” düşüncesiyle ertelenen önlemlerden kaynaklanır. Yağmur sonrası zeminde görülen çatlaklar, duvar gövdesinde oluşan eğilme veya barbakanlardan gelen kum-çakıl akışı, genellikle ilk uyarı işaretleridir.

Sahada çalışanların en sık karşılaştığı yanlış kanı, “duvar yüksek olduğu için güvenlidir” algısıdır. Oysa yükseklik tek başına güvenliğin göstergesi değildir; doğru projelendirme, uygun malzeme ve düzenli denetim belirleyicidir. Çalışanların yanı sıra proje mühendisi, yapı denetim kuruluşu ve iş güvenliği uzmanı da sürecin ayrılmaz parçasıdır.

Şamlar Mahallesi’ndeki olayla ilgili gelişmeler, soruşturmanın seyrine göre güncellenmeye devam edecek.