Pazar günü yapılan oylamanın ardından yayımlanan iki sandık çıkış anketi, İsveç’te sol ve sağ kanat arasında başa baş seçim tablosunu ortaya koydu. Sosyal Demokratların liderliğindeki sol blok, SVT ve TV4 anketlerinde %51,3 oy oranıyla önde görünürken, sağ blok %46,8-%47 bandında kaldı.
Aynı anketler, 2010’dan bu yana parlamentoda yer alan İsveç Demokratlarının (SD) ilk kez oy kaybettiğini gösterdi. SD’nin oy oranı SVT anketinde %17,2, TV4 anketinde %18,5 olarak ölçüldü. Sekiz milyondan fazla seçmenin oy kullandığı Riksdag seçimlerinde oy sayımı Pazar akşamı başladı ve Pazartesi günü devam edecek.
Sandık çıkış anketleri ne söylüyor?
İki yayıncının eş zamanlı anketlerinde sol bloğun oy oranı %51,3 olarak çıkarken, sağ bloğun payı %46,8 ile %47 arasında şekillendi. Bu tablo, Magdalena Andersson’un başını çektiği Sosyal Demokratların cuma günü kamuoyu yoklamalarında da önde görüntülenmesiyle uyumlu bir görünüm oluşturdu. Ekot’un cuma anketinde sol blok %50,8, sağ blok %47,6 almıştı; Sosyal Demokratlar tek başına %28,6 ile birinci, SD ise %18,3 ile geride görünüyordu.
İsveç’in iki büyük siyasi bloku
İsveç’te sağda ve solda dörder parti yer alıyor; bu da koalisyon ve azınlık hükümetlerini olağan bir hale getiriyor. Sosyal Demokratlar, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana düzenli olarak hükümete liderlik etti ve geçen yüzyılın büyük bölümünde baskın siyasi güç oldu. 1980’lerde Nazi sempatizanları tarafından kurulan SD ise onlarca yıl ana akım partilerin dışında tutuldu; 2022’de ikinci büyük parti haline gelmesi bir dönüm noktası olarak kayda geçti.
Seçimin belirleyici konuları ve güç dengesi
Ulusal güvenlik, çete suçları, sosyal yardım harcamaları ve göç politikası kampanyanın ana başlıkları arasında öne çıktı. SD, 2022’den bu yana mevcut merkez sağ koalisyona dışarıdan destek veriyor, ancak bakanlık koltuğuna oturmamıştı. Başbakan Ulf Kristersson, görevde kalması halinde SD’ye kabinede yer verme taahhüdünde bulunmuştu.
Merkez sağda ‘SD’ye bakanlık’ tedirginliği
Södertörn Üniversitesi siyaset bilimi doçenti Nicholas Aylott, SD’nin iktidara gelmesinin ‘partinin normalleşmesinde bir başka büyük adım olacağını’ söyledi; ancak bunun seçmenler için ana mesele olmadığını da ekledi. Aylott, merkez sağ partileri destekleyen bazı seçmenlerin SD bakanları ihtimalinden rahatsız oldukları için muhalefete yönelmiş olabileceğini, bu kesimin küçük olsa da sağ bloğun aleyhine dengeyi değiştirebileceğini belirtti.
Sonuçlar nasıl şekillenecek?
Oy sayımı Pazar akşamı başladı ve Pazartesi günü sürecek; kesin tablo için resmi sayım bekleniyor. SD, bu kampanya döneminde bir yetkilisinin sosyal medyada Rusya yanlısı mesajlar yaydığı iddialarıyla da gündeme geldi. Başbakan Kristersson, iddiaların doğrulanması halinde yetkilinin görevden alınması gerektiğini söylerken, SD lideri Jimmie Åkesson partinin iddiaları araştırdığını açıkladı.
Seçimden çıkan tabloda dikkat edilmesi gereken noktalar
- İki sandık çıkış anketinin aynı oy oranını (%51,3) vermesi, sol bloğun yönünü destekliyor.
- SD’nin anketlerde %17-18 bandında kalması, partinin 2022’deki yükselişinin ardından ilk gerilemeye işaret ediyor.
- Sağ bloğun kabine senaryosunda SD’nin bakanlık alması, merkez sağ seçmenin bir bölümünü muhalefete kaydırmış görünüyor.
- Oy sayımının Pazartesi günü tamamlanması bekleniyor; kesin milletvekili dağılımı için resmi sonuçlar belirleyici olacak.
- Koalisyon ve azınlık hükümeti geleneği nedeniyle hükümet modeli seçimden günler sonra netleşebilir.
Andersson’un az farkla önde olması, Andersson-Kristersson yarışında solun kıl payı avantaj elde ettiği anlamına geliyor; kesin hükümet formülü için Pazartesi tamamlanacak oy sayımı ve sonrasındaki blok müzakereleri izlenecek.
Yorum Yapın