Çeçenistan Cumhurbaşkanı danışmanı Cübbeli Ahmet’i ziyaret etti

Çeçenistan Cumhurbaşkanı danışmanı Cübbeli Ahmet’i ziyaret etti: Kafkasya ve Türkî Cumhuriyet’lerine yöneldi başlıklı gelişmeye göre, Ramazan Kadirov’un Dinî İşler Danışmanı Adem Şehidof, Müceddidiyye Meclisi çevresinin önde gelen ismi Ahmet Mahmut Ünlü ile İstanbul’da bir araya geldi. Görüşmede Çeçenistan’daki el-Câmiatü’l-İslâmiyye Üniversitesi’nde fıkıh ve akîde müderrisi Üveys Dâif el-Ezherî de hazır bulundu.

Ziyaret, Müceddidiyye Meclisi’nin Kafkasya ve Türkî Cumhuriyetler ekseninde yeni bir temas hattı kurduğunu gösteriyor. Taraflar, bölgedeki Müslümanların durumu ve Selefî-Vehhâbî hareketlerin yayılmasına karşı ortak bir çerçeve üzerinde durduklarını duyurdu.

Müceddidiyye Meclisi nasıl bir yapı?

Meclis, İsmailağa cemaatinden ayrılan bir grubun 2023 sonrasında kurduğu bir çatı olarak biliniyor. Grubun kuruluş gerekçesi, Mahmut Ustaosmanoğlu’nun “Nakşibendiyye tarikatının Müceddidiyye silsilesinin 36. ve son şeyhi” olduğu iddiasına dayanıyor.

Yapılanma, İsmailağa’nın “gölge elebaşısı” olarak nitelenen Mahmut Eren’in Hizbuttahrir ile ilişkilendirilen adımlarına karşı açık bir cephe almıştı. Bu çerçevede Ünlü, cemaatin Selefi-Vehhabî çizgiye kaydığını savunmuştu.

İki isim arasındaki temas neden önemli?

Kadirov’un danışmanı Şehidof, aynı zamanda Çeçenistan’daki Hâfızlık Medreselerinin Genel Müdürü olarak görev yapıyor. Bu statü, ziyaretin dini eğitim ve idari iş birliği ekseninde de okunabileceğini gösteriyor.

Karşılaştırma tablosu — iki tarafın konumu:

Görüşmenin ana gündemi neydi?

Meclisin sosyal medya açıklamasına göre taraflar üç başlıkta görüş birliğine vardı:

1. Kafkasya’da Müslüman toplulukların mevcut durumu
2. Türkî Cumhuriyetlerdeki dini yapılanma manzarası
3. Selefî-Vehhâbî hareketlere karşı ortak önlem çerçevesi

Açıklamada üç başlığın da “Selefî-Vehhâbî” tehdidi üzerinden tanımlanması dikkat çekti.

İsmailağa–Çeçenistan hattının geçmişi

İsmailağa cemaatinin Çeçenistan yönetimiyle önceki dönem temasları biliniyor. 2014’te cemaatin kurucu şeyhi Mahmut Ustaosmanoğlu için planlanan Çeçenistan ziyareti, Yeni Şafak’ta yer alan haberlerin ardından Türkiye’deki “sakıncalar” gerekçesiyle iptal edilmişti.

Dört yıl sonra Kadirov, 2018’de Türkiye’ye gelerek Ustaosmanoğlu’nu ziyaret etmiş ve elini öpmüştü. Bu görüntüler dönemin kamuoyunda geniş yankı bulmuştu.

Sık yapılan okumalar ve sınırları

• Bu ziyaret doğrudan Rusya–Türkiye hükümetleri arası bir temas değil; dini yapılanmalar düzeyinde bir görüşmedir.
• Müceddidiyye Meclisi, İsmailağa’nın rakip kolu olarak okunmalıdır; “aynı cemaatin yeni adı” değildir.
• Çeçenistan yönetiminin dini danışmanlık yapısı, farklı ülke ve cemaatlerle eşzamanlı temas halindedir; bu ziyaret tek başına bir “ittifak” değil, temas hattının bir halkasıdır.
• Açıklamada Selefî-Vehhâbî vurgusu öne çıksa da görüşmenin içeriğine ilişkin detay kamuoyuyla paylaşılmadı.

Sonraki adım ne olabilir?

Meclisin Kafkasya ve Türkî Cumhuriyetler ekseninde kurduğu temas, yeni bir kurumsallaşma adımının habercisi olarak değerlendiriliyor. Önümüzdeki süreçte ortak eğitim programları, medrese ağı veya panel/çalıştay gibi etkinliklerin gündeme gelip gelmeyeceği, tarafların bir sonraki açıklamasıyla netleşecek.