BM: Yemen’de çatışmalar 137 bini aşkın çocuğu eğitimden mahrum bıraktı

Birleşmiş Milletler, yıllardır silahlı çatışmanın sürdüğü Yemen’de savaş koşullarının 137 bini aşkın çocuğu eğitimden mahrum bıraktığını duyurdu. BM: Yemen’de çatışmalar 137 bini aşkın çocuğu eğitimden mahrum bıraktı başlığıyla paylaşılan rapor, özellikle okul çağındaki kız ve erkek çocukların eğitime erişiminde ciddi bir kriz yaşandığını ortaya koyuyor.

Raporda, okul binalarının fiziksel hasar görmesi, bazı okulların askeri amaçlı kullanılması ve öğretmen açığı gibi nedenler öne çıkıyor. Birleşmiş Milletler, taraflara uluslararası insan hakları hukuku ve çocuk hakları sözleşmelerine uyma çağrısı yineledi.

Yemen’de çatışmalar eğitimi nasıl vurdu?

Yemen’de çatışmalar, doğrudan silahlı şiddetin ötesinde eğitim sistemini de derinden etkiliyor. Birçok ilde okul binaları yıkıldı ya da kullanılamaz hale geldi. Bu durum, çocukların ders başı yapamamasının birinci sebebi olarak gösteriliyor.

Rapora göre bazı okullar, askeri amaçlı kullanım nedeniyle öğrencilere kapalı tutuluyor. Eğitim alanının çatışmanın parçası haline gelmesi, sınıfların boş kalmasına ve öğretmenlerin görev yapamamasına yol açıyor.

Eğitimden mahrum kalan çocukların profili

Mahrum kalan 137 bini aşkın çocuk farklı yaş gruplarına dağılıyor. Hem ilkokul hem ortaöğretim çağındaki öğrenciler raporda yer alıyor. Kız çocuklarının erişim açığı, sosyo-kültürel engellerin de eklenmesiyle daha da derinleşiyor.

BM raporu, çocukların yalnızca okul binalarına değil, öğretmene, ders materyaline ve güvenli bir öğrenme ortamına da erişemediğini vurguluyor. Bu birikimli kayıp, çocukların eğitim hayatlarını kalıcı şekilde sekteye uğratıyor.

Kritik noktalar: BM raporunun öne çıkan tespitleri

1. Okulların askeri amaçlı kullanımı eğitimi doğrudan kesintiye uğratıyor.
2. Öğretmen açığı ve maaş ödemelerinin durması dersleri aksatıyor.
3. Güvenlik endişesi ailelerin çocuklarını okula göndermekten vazgeçmesine yol açıyor.
4. Okul binalarına yapılan saldırılar fiziksel hasarı artırıyor.
5. Yerinden edilen nüfus, geçici eğitim mekanlarına erişimde zorlanıyor.

Uluslararası toplumun tutumu ve çağrılar

Birleşmiş Milletler, taraflara okulların siviller için kullanılması gerektiğini hatırlatarak askeri amaçlı kullanımın derhal sona erdirilmesini istedi. Çocuk hakları ihlallerinin belgelenmesi, sorumluların tespiti ve savaş suçları kapsamında soruşturulması için uluslararası mekanizmaların etkinleştirilmesi talep edildi.

Raporda ayrıca insani yardım kuruluşlarının güvenli erişiminin sağlanması gerektiği belirtildi. Okul çağındaki çocuklara yönelik psikososyal destek programlarının, koruma hizmetlerinin ve uzaktan eğitim seçeneklerinin güçlendirilmesi istendi.

Sık yapılan yanlış: Çatışma bitmeden eğitim sürer mi?

Sahada sık karşılaşılan yanlış kanı, çatışma ortamında eğitimin ‘kısmen’ devam ettirilebileceği yönünde. Oysa rapor, okulların askeri alan haline gelmesi, öğretmenlerin göç etmesi ve ailelerin riskten kaçınması nedeniyle eğitimin fiilen durduğunu gösteriyor.

BM, ‘öğrenmeye devam’ programlarının ancak tarafların koruma taahhüdüyle sürdürülebileceğini, aksi halde çocukların eğitim kaybının kalıcı hale geleceğini vurguluyor.

Takipte kalınması gereken başlıklar

Önümüzdeki süreçte BM’nin periyodik raporlarının yanı sıra tarafların okullara yönelik tutumu, öğretmen maaşlarının ödenip ödenmediği ve uluslararası fonların eğitime ulaşıp ulaşmadığı belirleyici olacak. Eğitim alanındaki ihlallerin belgelenmesi, sorumluların hesap verebilirliği için kritik önem taşıyor.