ABD Merkez Bankası’nın (Fed) bugün açıklayacağı kararla, yaklaşık üç yıllık aradan sonra ilk kez borçlanma maliyetlerini yukarı çekmesi bekleniyor. Trump’ın faiz indirimi çağrılarına rağmen Fed’in artışa gitmesi bekleniyor; kararın alınmasında kalıcı enflasyon verileri ve Başkan Kevin Warsh’ın fiyat istikrarına verdiği önem belirleyici oluyor.
Vadeli işlem piyasaları, çeyrek puanlık bir artış olasılığını yaklaşık yüzde 90 olarak fiyatlıyor. Bu adımın gerçekleşmesi durumunda Fed’in politika faizi aralığı yüzde 3,5-3,75’ten yüzde 3,75-4’e yükselecek.
Warsh’ı sıkıştıran denklem: Piyasa ile Beyaz Saray arasında
Göreve başlamasının üzerinden dört ay bile geçmeden Federal Reserve Başkanı Kevin Warsh, faiz artışı bekleyen finans piyasaları ile borçlanma maliyetlerinin düşürülmesini ya da sabit tutulmasını isteyen ABD Başkanı Donald Trump arasında sıkışmış durumda.
Ekonomistler, Warsh ve diğer politika yapıcıların bugünkü kararda büyük ölçüde piyasa konsensüsüne uyacağını öngörüyor. Ağustos sonunda Jackson Hole konferansında konuşan Warsh, enflasyonun hâlâ merkez bankasının yüzde 2’lik hedefinin çok üzerinde seyrettiği uyarısında bulunmuştu. Bu söylem, artışı engellemek için kendisine fazla manevra alanı bırakmadı.
Enflasyon verileri neden yön değiştirtti?
Son enflasyon verilerinin fiyat baskılarının inatla yüksek kaldığını ortaya koyması, faiz artışı beklentilerini güçlendirdi. Fed’in tercih ettiği gösterge olan kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi (PCE), Temmuz ayına kadarki on iki aylık dönemde yüzde 3,7 arttı. Bu oran, Trump’ın son gümrük vergileri yürürlüğe girmeden önce, Nisan 2025’te yüzde 2,3 düzeyindeydi.
Çekirdek PCE enflasyonu ise İran savaşı başlamadan hemen önce yüzde 3 iken Temmuz ayında yüzde 3,3’e yükseldi. İran ile savaşın enerji fiyatlarını yukarı çekmesi, gümrük tarifeleri ve yapay zekâ altyapısına yönelik yoğun yatırımlar enflasyonist baskıları artıran diğer unsurlar olarak öne çıkıyor.
Trump’ın faiz indirimi çağrılarına rağmen Fed neden artışa gidecek?
- PCE enflasyonu yüzde 2 hedefinin açıkça üzerinde seyrediyor.
- Çekirdek PCE Temmuz’da yüzde 3,3’e çıkarak yükselişini sürdürdü.
- 10 yıllık Hazine tahvili getirisi bu hafta yüzde 5’in üzerine çıkarak yıllardır görülmeyen bir seviyeye ulaştı.
- Vadeli işlem piyasaları çeyrek puanlık artışı yüzde 90 olasılıkla fiyatlıyor.
- Warsh, Jackson Hole’da yüzde 2 hedefine bağlılık mesajı verdi.
- Mortgage faizleri 10 Eylül’de sona eren haftada yüzde 6,76’ya yükseldi.
Güvenilirlik sınavı: Powell-Comey tartışması ve ‘miras’ mesajı
Warsh, 22 Mayıs’ta başkanlık koltuğuna oturmasından kısa süre sonra benzer bir ikilemle karşılaşmıştı. Enflasyon konusundaki sert söylemlere rağmen Fed, temmuz ayında gösterge faizi değiştirmemişti. O tarihten bu yana uzun vadeli borçlanma maliyetleri yükseldi; 10 yıllık Hazine tahvili getirisi yüzde 5’i aşarak yıllardır görülmeyen bir seviyeye ulaştı.
Trump, selefi Jerome Powell’ı faizleri yeterince hızlı düşürmediği gerekçesiyle defalarca eleştirmiş, Adalet Bakanlığı Powell hakkında ceza soruşturması açmış ancak soruşturma sonradan sonlandırılmıştı. Pazar günü olası bir faiz artışına ilişkin soruya Beyaz Saray ekonomi danışmanı Kevin Hassett, Fox News’e yaptığı açıklamada Trump’ın bundan memnun olmayacağını ancak Warsh’ın bağımsızlığını her şeyin üzerinde savunacağını söyledi.
Tek artış yeterli olacak mı?
Merkez bankaları faiz oranlarını nadiren tek seferde değiştirir; genellikle bir dizi artış ya da indirim sürecine girerler. Fed, Alan Greenspan döneminde Mart 1997’de faizi çeyrek puan artırmış, ardından Asya finans krizinin etkisiyle 1998 sonbaharında üç kez indirime gitmişti.
Yatırımcılar şu anda Eylül, Aralık ve Mart aylarında üç ayrı artış fiyatlıyor. UBS ekonomisti Jonathan Pingle, yeni verilerin enflasyonun soğuduğunu göstermesi halinde Fed’in sonraki artışlardan vazgeçebileceğini belirtti. Bu nedenle gözler, bugün açıklanacak güncellenmiş üç aylık ekonomik tahminlere çevrilmiş durumda.
Paradoks: Artış, uzun vadeli faizleri düşürebilir
KPMG başekonomisti Diane Swonk, olası bir artışın uzun vadeli faizlerin gerilemesine zemin hazırlayabileceğini söyledi. Swonk’a göre yüzde 2’lik hedefe güven yeniden tesis edilirse enflasyon primi düşebilir; aksi halde piyasalar bunu daha yüksek mortgage faizleri, şirketler için artan borçlanma maliyetleri ve kamu borcunun faizi yoluyla kendi kendilerine yapacak.
MIT ekonomi profesörü ve eski İngiltere Merkez Bankası politika yapıcısı Kristin Forbes ise Warsh’ın kendi mirasına önem verdiğini ve siyasi baskıya boyun eğen başkanların tarih kitaplarında iyi anılmadığını bildiğini ifade etti.
Bugün TSİ 21:00’de açıklanacak Fed kararı ve güncellenmiş projeksiyonlar, küresel piyasaların yanı sıra ABD mortgage, Hazine tahvili ve döviz kurları üzerindeki yön arayışını belirleyecek.
Yorum Yapın