1832’de yumurtadan çıktı, hâlâ aynı çimenlikte otluyor

Güney Atlantik’in ortasındaki küçük Britanya adası St Helena’da, Plantation House’un bahçesinde aynı çimenlikte 194 yıldır otlayan bir Seyşel dev kaplumbağası yaşıyor. Adını Jonathan olarak biliyoruz; dünya onu karada yaşayan en yaşlı hayvan olarak tanıyor.

St Helena valiliği 2022’de Jonathan’ın doğum gününü 4 Aralık 1832 olarak ilan etti. Bu tarih, adaya getirildiğinde çoktan yetişkin olmasına dayanan bir tahmin; ancak Guinness Dünya Rekorları aynı tarihi benimsiyor ve kaplumbağayı 194 yaşında resmen listeliyor.

Jonathan hangi adada, hangi bahçede?

St Helena, Britanya’ya bağlı küçük bir ada. Bir dönem Napolyon’un sürgün yeri olarak biliniyordu. Adanın yönetim merkezi Plantation House’un geniş bahçesinde Jonathan, üç arkadaşıyla birlikte yıllardır aynı çimenlikte otluyor; onun ömrü boyunca bu bahçeden otuzdan fazla vali geçti.

Jonathan aynı yıllarda Atlantik’in öte yakasında kırka yakın ABD başkanının göreve gelip gittiğine tanık oldu. Sırtında bir zamanlar Kraliçe II. Elizabeth’i ve henüz tahta çıkmamış VIII. Edward’ı taşıdığı fotoğraflar günümüze ulaştı.

Dev kaplumbağalar neden bu kadar uzun yaşar?

Jonathan’ın ömrü kendi türü için bile sıra dışı; ancak dev kaplumbağalar zaten uzun ömürleriyle tanınıyor. Bu türün bireyleri ortalama 150 yıl dolayında yaşıyor. Üç temel neden öne çıkıyor:

1. Yavaş metabolizma: Enerjiyi adeta cimrice harcıyorlar; kalp atışı ve yaşam temposu son derece düşük.
2. Kalın kabuk: Yetişkin bir bireyi avcıya yem olmaktan neredeyse tamamen koruyan doğal bir zırh sunuyor.
3. Onarımcı genom: DNA onarımı ve tümör baskılamayla ilişkili gen ailelerinin genişlediği, yaşa bağlı ölüm riskinin neredeyse hiç artmadığı raporlanıyor.

Bu nedenlerle dev kaplumbağalarda ölüm çoğu zaman yaşlılıktan değil, kuraklık ya da kazalardan geliyor.

Jonathan’ın günlük yaşamı nasıl geçiyor?

194 yaşındaki Jonathan artık katarakt nedeniyle görmüyor. Koku alma duyusunu da yitirdiği için yiyeceğini kendi başına bulamıyor. Veterineri haftalık olarak meyve ve sebze kâseleriyle onu elle besliyor.

İşitmesi tam yerinde. Bakıcısının sesini tanıyor ve çağrıldığında kaplumbağa temposuyla da olsa o yöne yürüyor. Bakıcılarına göre iştahı yerinde, günlerini otlayarak geçiriyor. Bahçedeki iki arkadaşı Emma ve Frederik’e hâlâ düzenli kur yapıyor; Frederik yıllarca Frederika diye biliniyordu, ta ki bir süre önce erkek olduğu anlaşılana dek.

1 Nisan sahte ölüm haberi ve sonrası

Bu ilkbahar, 1 Nisan’da veterinerini taklit eden bir sosyal medya hesabı Jonathan’ın 194 yaşında huzur içinde öldüğünü duyurdu. Haber o kadar inandırıcıydı ki ada yönetimi tepki veremeden büyük uluslararası yayın organları ölümü kısa süreliğine geçti; arka planda ise kripto para bağışı toplanıyordu.

Gerçek veteriner bunu 1 Nisan şakası olarak bile nitelendirmedi, düpedüz dolandırıcılık olarak değerlendirdi. St Helena hükümeti ertesi sabah fotoğraflı açıklama yaparak Jonathan’ın yaşadığını ve sağlığının yerinde olduğunu duyurdu. Haziran ayında Guinness Dünya Rekorları kaplumbağayı resmen “Icon” ilan etti.

Seyşel dev kaplumbağası hakkında bilinen temel bilgiler

St Helena’da görev yapan veteriner ekibi, Jonathan’ın düzenli sağlık kontrollerini sürdürüyor ve günlük bakım programı şu anki haliyle devam ediyor.