ABD merkezli Moderna ve Merck’in ortak geliştirdiği kişiselleştirilmiş mRNA kanser aşısı, ileri evre melanomda nüksü durdurma başarısı gösterdi. İngiltere’nin başkenti Londra’daki St Bartholomew Hastanesi Medikal Onkologu Marco Gerlinger, Faz 3 klinik deney bulgularının, kişiye özel kanser aşılarının etkinliğini kesin olarak kanıtladığını söyledi. Söz konusu sonuçlar, mRNA tabanlı kanser tedavilerinin farklı tümör tiplerine de uyarlanabileceğine ilişkin beklentileri güçlendirdi.
İntismeran aşısı nasıl çalışıyor?
Çalışmada kullanılan ve İntismeran adı verilen aşı, hastalığı başından engellemek yerine cerrahi müdahaleyle tümörü alınmış hastalarda kanserin geri dönmesini önlemeye odaklanıyor. Araştırma kapsamında ileri evre melanom tanılı 1100 hasta incelendi. Hastaların bir grubuna yalnızca pembrolizumab adlı immünoterapi ilacı uygulanırken, diğer gruba aynı ilaçla birlikte mRNA aşısı verildi.
Aşılı kombine tedavi alan hastalar, yalnızca standart ilaç uygulananlara kıyasla kanser nüksetmeden anlamlı ölçüde daha uzun süre yaşadı. Böylece Faz 3 düzeyinde bir klinik deneyde mRNA tabanlı bir kanser tedavisinin başarıya ulaştığı ilk kez kanıtlanmış oldu.
Hastanın tümörüne göre sıfırdan üretiliyor
Klasik tedavi yöntemlerinde hastadaki mevcut mutasyonlar belirlenip hazır ilaçlarla eşleştirilirken, yeni yaklaşımda her hasta için laboratuvarda sıfırdan ve tamamen o kişiye özel bir aşı üretiliyor. Süreç, hastanın tümöründen alınan örneğin genetik diziliminin çıkarılmasıyla başlıyor. Kanser hücrelerinin yüzeyinde bulunan neoantijen adlı anormal proteinler tespit ediliyor. Bu bulgular ışığında tasarlanan mRNA aşısı vücuda enjekte edildiğinde, bağışıklık sistemine doğrudan tümör hücrelerini nasıl tanıyacağı ve onlara nasıl saldıracağı öğretilmiş oluyor. Uzmanlar, tıpta ilk kez bir hastanın bağışıklık sisteminin doğrudan kendi tümörüne karşı bu denli spesifik biçimde eğitilebildiğini vurguladı.
Yapay zekâ üretimi hızlandırmak için devrede
Aşının tamamen kişiye özel olması, üretim maliyetlerini ve sürelerini yukarı çekiyor. Tümör örneğinin alınmasının ardından bir hastaya özel aşının hazırlanması aylar sürebiliyor. Bu süreci kısaltmak için araştırmacılar yapay zekâ araçlarından yararlanıyor. Gelişmiş yapay zekâ sistemleri, hangi neoantijenlerin bağışıklık sisteminde en güçlü tepkiyi yaratacağını belirleyerek aşı tasarımını optimize ediyor.
Pankreas, mide ve akciğer kanserinde de denemeler sürüyor
Moderna ve Merck, aynı kişiselleştirilmiş aşı yaklaşımını pankreas, mide ve akciğer kanserleri üzerinde test etmeye başladı. Alman biyoteknoloji firması BioNTech de kolorektal, pankreas ve meme kanserleri için benzer aşı denemelerini sürdürüyor. Çalışmaların olumlu sonuçlanması halinde onkolojide tedavi standartlarının yeniden tanımlanması bekleniyor.
Yorum Yapın